۰- درآمد:
اگر شتاب دارید، میتوانید از این بخش گذر کنید.
در «پندهایی به دانشجویان کامپیوتر: چشمان خود را باز کنید» و چندین جای دیگر بارها گفتهام که دانشجویان باید بسیار کُد/برنامه بنویسند. اگر پیگیر بلاگ من باشید میدانید که من برنامهنویس یا گیک نیستم و رویکردم بیشتر مدیریتی است. آنچه مرا بر آن داشته تا این نوشته را بنویسم مسالهای که تازگی بسیار میبینم؛ چندی پیش دانشجویی که در پایان ترم ۳ و درس برنامهسازی پیشرفته بود از من خواست تا به رسم همسایگی پروژههای پایان ترم این درس را برایش بنویسم، که البته ننوشتم. تلاش کردم تا این کار را با هم انجام دهیم. پس از آنکه- برای آموزش- برنامهها را بر روی کاغذ نوشتیم، از او خواستم تا آنها را تایپ و اجرا کند. آنها را تایپ کرد ولی پس از آن چیزی گفت که برایم جالب بود: او تا آن روز حتا یک برنامه C/C++ را کامپایل/اجرا نکرده بود. به زودی دانستم که این مشکل بسیاری از دانشجویان است. جالبتر آنکه دانستم هنوز بسیاریTurbo C++ را برای این کار بکار میگیرند که البته بهتر است بگویم بکار نمیگیرند. ایرادی به این برنامه وارد نیست ولی دیگر زمان این برنامه گذشته است و محیطی دلچسب ندارد. ما هم زمان دانشجویی این برنامه را بکار میگرفتیم(ده-یازده سال پیش.) امروزه «محیط های یکپارچه برنامهسازی» (IDE) بسیار کاربر پسندتر به بازار آمده است. یکی از این محیطها Code::Blocks است که زیبا، ساده، بازمتن و رایگان است. بسیاری از دانشجویان به بهانه محیط بد سراغ برنامهنویسی نمیروند. دوستانی برآنند که باید برنامهنویسی و کامپایل را،دست کم برای مدتی، از خط فرمان انجام داد. من همین همین عقیده را دارم اما برای عاشقان برنامهنویسی. امروز میگویم مهم لذت از برنامهنویسی و ادامه آن است. اگر کسی لذت برنامهنویسی را حس کند، آنرا پی گرفته و در آن ژرفتر میشود. دلیل دیگری هم دارد: یکی از دغدغههای من بهعنوان مدیر/مشاور، بکارگیری (استخدام) نیرو است و فکر میکنم بارها گفتهام که نیروی کاربلد بسیار کم است، این پست را نوشتم شاید تعداد بیشتری علاقهمند شده و سراغ برنامهنویسی روند.
۱- آغاز: بارگیری و نصب
اگر کاربر ویندوز هستید به اینجا بروید. برای ویندوز دو نسخه موجود است که بهتر است شما نسخه همراه با کامپایلر MinGW را بگیرید. حجم این نسخه حدود ۲۰ مگابایت است. پس از بارگیری بر روی آن کلیک کنید. اگر پیشتر کامپایلری روی سیستم شما نباشد، نیازی به هیچ تنظیمی نیست و برنامه بهسادگی نصب میشود. پس از نصب میتوانید برنامه را از منوی Start اجرا کنید.
در لینوکس کار کمی آسانتر است. به طور کلی لینوکس بهشت برنامهنویسان است. بیشتر توزیعهای لینوکس آنرا در مخازن رسمی خود دارند. بهراحتی میتوانید برنامه را از مخازن نصب کنید. برای نمونه در اوبونتو کافی است در خط فرمان بنویسید:
sudo apt-get install build-essential codeblocks
یادتان باشد که کامپایلر را هم نصب کنید، که من این کار را با نصب build-essential انجام دادهام. در اوبونتو برنامه از نشانی زیر اجرا میشود.
۲- اجرا:
به
File -> New -> Projet…
بروید و Console application را بزنید. در گام دیگر زبانتان را (C/C++) بگزینید. در گام دیگر به ترتیب نام پروژه، پوشهای که میخواهید پروژه در آن ذخیره شده و نام فایل را بنویسید.(البته هنگام نوشتن نام پروژه، خودش نام فایل را میگزیند).

درگام دیگر نام کامپایلر را میخواهد که بهصورت پیش فرض GNU GCC Compiler است، اگر نیست آنرا انتخاب کنید. کار تمام است. پروژه ساخته میشود. زیر نام پروژه به زیر sources بروید و روی main.cpp کلیک نمایید. کد برنامه نمایش داده میشود. همانگونه که می بینید CodeBlocks خودش یک برنامه ساده برای شما نوشته است.

برای اجرای این برنامه کافی است دو کار انجام دهید. به منوی Build بروید و به ترتیب
Build ->Build

و سپس
Build->Run
را بزنید. یکمی برنامه را کامپایل میکند و دومی ،اگر در مرحله پیشین خطایی یافت نشود، برنامه را اجرا میکند. من متن را تغییر داده Build و Run را دوباره تکرار کردم. اینک میتوانید خروجی را ببینید.

حالا میتوانید برنامههایی را پیشتر نوشتهاید یا در کتابها دیدهاید را تایپ و اجرا کنید.
۳- بیشتر:
تا همین حد برای یادگیری و اجرای برنامهها کافی است. هرچه با این محیط بیشتر کار کنید، بیشتر با آن آشنا شده و ویژگیهای آن دستتان میآید. codeblocks ویژگیهای بسیار بیشتری دارد که با خواندن راهنمای آن با آنها آشنا میشوید. از برنامه نویسی با codeblocks لذت ببرید و تا آنجا که میتوانید برنامه بنویسید.
تبریک میگویم اکنون دیگر برنامهنویس شدید، پس وقت آن است که این نوشته را بخوانید.
اگر می خواهید بار دیگر که مطلبی نوشته شد، آگاه گردید. عضو خوراک (feed) این بلاگ شوید. همچنین می توانید مرا در تویتر دنبال کنید. «فهرست همه نوشتهها»ی من را اینجا ببینید.